Тактика
Маусым бойы «Қайрат» екі базалық тактикалық тізілімге сүйенді — 4-2-3-1 және 4-4-2, олардың арасында команда дерлік біркелкі ауысып отырды. 26 матчтың ішінде 13 рет бір шабуылшымен, ал 11 рет екі шабуылшымен басталатын нұсқа қолданылды. Сирек қолданылатын 4-3-3 және 3-5-2 тактикалық әдістер ретінде пайдаланылды, ал үш орталық қорғаушысы бар схема көбінесе ойын барысында — қорғанысты нығайту және нәтижені сақтап қалу қажет болған сәттерде туындады.
Бұл ретте «Қайрат» стилінің негізін тізілімнің өзі емес, алдыңғы шептегі ойыншылардың икемділігі айтарлықтай анықтады. Сәтпаев орталық шабуылшы ретінде де, қапталдағы жартылай қорғаушы ретінде де жұмыс істеді. Громыко шабуылдаушы жартылай қорғаушылар үштігіндегі позициялар арасында еркін қозғалды, ал Жоржинью сол қанатта да, шабуылшының астында да бірдей тиімді әрекет етті. Мұндай қозғалғыштық команданы сирек кездесетін үйлесіммен — құрам тұрақтылығы кезіндегі шабуылдағы вариативтілікпен қамтамасыз етті.
Ойын стратегиясы
«Қайрат» алғашқы минуттардан бастап берген қарқын
Алматылықтар оқиғаның дамуын күтпеді — олар оны өздері жасады. «Қайрат» бірінші таймдарда ерекше күшті көрінді: небәрі 6 гол жіберіп, 27 гол соқты. Ең өнімді кезең 30-шы минуттан 45-ші минутқа дейінгі аралық болды (12 соққан — 3 жіберген), бұл кезде команда қарсыластарын жылдамдықпен және агрессиямен айқын жеңіп отырды.Бірақ матч соңындағы әлсіздік те айқын көрінді. 75-ші минуттан кейін «Қайрат» 6 гол жіберді, ал маусымдағы 3 жеңілістің 2-уі дәл осы аралықта орын алды. Команда матчтың басында басымдық танытқанымен, соңына таман кейде концентрациясын жоғалтты.
Маусым қалай өрбіді және чемпиондық тұрақтылық қайдан келді
Маусымның қашықтығы екі түрлі бөлікке бөлінді. Бірінші айналым әдеттегідей нәтижелерді әкелді — 8 жеңіс, 3 тең ойын және 2 жеңіліс. Бірақ чемпионаттың екінші жартысында «Қайрат» маусымды титулға жеткізе алатын команда ретінде ойнады: бар болғаны бір ғана жеңіліс және екі тең ойын. Негізгі сәт қорғаныстағы ойынның жақсаруы болды. Егер бірінші айналымда алматылықтар қатарынан жеті матчта гол өткізсе, екінші айналымда олар сегіз «құрғақ» ойын өткізіп, қарсыластарына бар болғаны жеті рет қана гол соғуға мүмкіндік берді.
«Қайрат» маусымда 6 мәрте 1:0 есебімен жеңіске жетті — мұндай жеңістердің барлығы чемпионаттың екінші жартысына тиесілі болды. Бұл енді жай ғана жарқын «Қайрат» емес, матч барысын бақылай алатын және нәтижені сақтай білетін команда болды.
Ойын моделі: ТОП-5 ерекшеліктер
1. Вертикаль және жылдам ауысулар — команданың ДНҚ-сы
«Қайрат» қарқынды футбол ойнады, онда алға жылжу допқа ие болудан маңыздырақ болды. Пас берудің 57%-ы тік бағытта берілді — бұл көрсеткіш команданы лиганың барлық топ-клубтары арасында ерекшелендірді. Шабуылдардың орташа ұзақтығы 11 секунд, ал допты қайтарып алу уақыты 8,7 секундты құрады (лигадағы ең жақсы көрсеткіш). Мұндай қарқын қарсыластың қатесін күтпей, оны жасауға мәжбүрлейтін командаларға тән. «Қайрат» допқа ие болуды жиі ауыстыра отырып, осындай футбол ырғағында өзін ең сенімді сезінді
2. Қанаттардың ұтымды жұмысы — сан емес, сапа
«Қайраттағы» қанаттар механикалық пас беру аймағы болған жоқ. Бұл хирургиялық дәлдік құралы болды. Команда аз ғана пас берді — матчқа орта есеппен 11 рет, бірақ олардың 39%-ы адресатына жетті. Мата мен Станоев осы тәсілдің айқын дәлелі болды: айып алаңын толтырмай, сәтті таңдау. Матада — 57% дәлдікпен 65 пас және 15 шешуші пас, ал Станоевта — 19 шиеленістіруші әрекет. Қанаттар командаға кеңдік берді, бірақ ең бастысы — тиімділік сыйлады.
3. Соңғы үштен бір және Громыко шабуылдардың бас сәулетшісі ретінде
«Қайрат» орта есеппен көптеген бәсекелестерінен аз пас бергенімен, олардың барлығынан да жиі доппен алаңның соңғы үштен бірінде (айып алаңына жақын жерде) болды — ойынға 59 пас. Бұл кездейсоқтық емес, оның орталығында Премьер-лиганың шешуші пастар бойынша (36) үздік ойыншысы Громыко тұрған саналы құрылым болды. Ол жартылай қанаттардан шиеленіс тудырып, шабуыл ырғағын басқарды және қарсыластың қорғаныс құрылымын бұзатын пастармен кесіп өтті.
4. Стандарттар — нәтиже әкелген тыныш қару
Позициялық шабуылдарда «Қайрат» жылдам әрекет етсе, стандарттарды команда дерлік академиялық түрде ойнатты. Стандарттардан 16 гол, оның ішінде 7-уі бұрыштамалардан кейін соғылды. Бұл чемпионаттағы ең үздік көрсеткіштердің бірі. Громыко пас берді, орталық қорғаушылар аяқтады. Мартынович 14 соққы жасап, 3 гол соқты, Сорокин тағы бір гол қосты. Стандарттар қосалқы жоспар емес, толыққанды стратегияның бір бөлігі болды.
5. Соққы белсенділігі және орындалуы — чемпиондық науқанның басты көзірінің бірі
«Қайрат» маусымның ең көп соққы жасайтын командасы атанды — матчқа орта есеппен 17,2 соққы. Қарсыластары төменгі блоктарда қорғанған кезде команда жиі алыстан соққы жасады: айып алаңының сыртынан 6 гол, оның 3-еуі Сатпаевтың еншісінде. Бірақ ең бастысы — аяқтау сапасы. xG 43,68 болғанда 53 гол соғу — бұл 121% орындалуы, яғни лигадағы ең жақсы көрсеткіш. Команда тек жасалған мүмкіндіктерден ғана емес, гол соғу ықтималдығы жоғары емес эпизодтардан да гол соқты.
Маусым лидері
Сәтпаев осы «Қайраттың» жүзі және дауысы болды. Ол барлық 26 матчқа қатысып, 14 гол соқты және 6 шешуші пас берді. Чемпионаттың соңында ол матчтардың тағдырын шешетін ойыншыға айналды: соңғы бес турда 6 гол, оның ішінде 4-еуі жеңіс әкелген голдар болды.
Оның гол соғу көрсеткіші ерекше жарқын көрінді — xG 6,32 болғанда 14 гол соғу, яғни 221%! Сәтпаев модель ықтималдығы төмен деп бағалайтын жағдайларда гол соқты. Бұл техниканың, сенімділіктің және дұрыс шешімдердің үйлесімі.
Голдардан бөлек, ол командаға ойында ауқым берді: 81% дәл пас, айып алаңына 33 рет доп енгізу, 11 шешуші пас және 6 нәтижелі пас — чемпионаттағы үшінші көрсеткіш. Бұл бір ойыншы бүкіл команданың стилін тамаша толықтырған маусым болды.
Команда туралы қызықты фактілер
- «Қайрат» сырт алаңда 30 ұпай жинады — бұл өз алаңындағыдан (29) көп. Жалпы ұпайдың 51%-ын құрайды.
- «Қайрат» чемпионатта ең аз гол өткізген команда — 19 гол.
- «Қайрат», «Астанамен» қатар, гол соғу бойынша ең ұзақ серия бар — қатарынан 16 матч. Бұл серия үзілмеді және келесі маусымда жалғасуы мүмкін.
- «Қайрат» ірі есеппен 6 жеңіске жетті — бұл чемпионаттағы барлық командадан көп.
- Командада ең көп минималды жеңістер саны — 10 (бұл көрсеткіш тек «Тобылда» ғана бар).
- «Қайратта», «Астана» және «Тобылмен» қатар, ең ұзақ жеңіс сериясы бар — қатарынан 5 матч.
- Командада сырт алаңда қатарынан 4 жеңіс бар — бұл «Астана» және «Оқжетпеспен» бірге маусымның ең үздік сериясы.
- «Қайрат» бірінші таймдарды барлығынан жақсы өткізді: 27 гол соғып, 6 гол жіберді, айырмашылығы +21.
- «Қайратта» барлығынан көп қызыл қағаз бар — 7 («Қызылжармен» тең).
- Команда бұрыштамалардан кейін 7 гол соқты — бұл «Атыраумен» қатар чемпионаттың ең үздік көрсеткіші.
- «Қайрат» — чемпионаттағы ең көп соққы жасайтын команда (448 соққы).
- Сәтпаевтың ең ұзақ нәтижелі сериясы — қатарынан 5 матчта гол соғу.
- Жоржинью, Чесноковпен қатар, чемпионаттағы ең көп соққы жасайтын ойыншы атанды — 78 соққы.
- Громыко чемпионатта барлығынан көп шешуші пас берді — 36.